در دانشگاه USM و بسیاری از دانشگاه های دیگر از کامپیوتر تحت عنوان "علم" یاد می شود، در عین حال در برخی از مراکز آکادمیک دنیا و از جمله در کشور خودمان کامپیوتر یک رشته مهندسی محسوب می گردد، کما اینکه اینجانب دوره های کارشناسی و ارشد خود را تحت عنوان مهندسی کامپیوتر سپری کرده ام.
بحث بر سر اینکه باید کامپیوتر را در ردیف علوم دیگر (برای مثال شیمی) قرار دهیم یا آنرا نوعی فناوری و محصول مهندسی شده به حساب آوریم، تقریباً به یک جواب قاطع نخواهد رسید. کامپیوتر هم مانند بسیاری علوم ریشه در منطق و ریاضیات و در مقام اول فلسفه دارد (که برخی آن را جد اعلای تمامی علوم می دانند). تحقیق در رشته کامپیوتر مانند تحقیق در بسیاری علوم تجربی مبتنی بر آزمایش فرضیات و توسعه تئوری می باشد. اما دو چیز علم کامپیوتر را متفاوت می کند، اولی جوان بودن آن در مقایسه با علومی همچون فیزیک و شیمی است و دومی آنکه خود به عنوان ابزاری جهت تسهیل و تسریع در سایر شاخه های علمی به کار گرفته می شود.
مرز علوم کامپیوتر و سایر علوم دائماً در حال تغییر و جابجایی است، برای مثال حوزه بیوانفورماتیک را در نظر بگیریم که عملاً دانشجویان فعال در آن مابین علم کامپیوتر، پردازش تصویر، پزشکی و بیولوژی قرار می گیرند. یا همین حوزه شبکه های کامپیوتری که در لایه های پایین (لایه های فیزیکی) با فیزیک و مهندسی الکترونیک و مخابرات مجاور می شود و در لایه های فوقانی (کاربردها) با طیف گسترده ای از علوم اعم از مدیریت، اقتصاد و حتی علوم اجتماعی (مثال شبکه های اجتماعی را در نظر بگیرید) در ارتباط قرار می گیرد.
به نظر اینجانب، این شرایط خاص دارای مزایای و معایبی برای دانشجویان این رشته می باشد، از طرفی تحقیق و اثبات صحت آن به خصوص در دورهای دکتری به دلیل فقدان روشهای قاطع و مشخص دشوار می گردد و از طرفی تنوع موضوعات این امکان را فراهم می کند تا دانشجویان مطابق علاقه خود موضوعی را انتخاب کنند.
در پاسخ به سئوالی که در عنوان مطرح کردم هم با رعایت احتیاط می توان کامپیوتر را هم علم و هم فناوری حاصل از روشهای مهندسی به حساب آورد، اما باید توجه داشت که دانشگاه ها حداقل از دانشجویان دکتری خود انتظار دارند تا رساله خود را به روش علمی تکمیل کنند و این یعنی اینکه برای این گروه از دانشجویان حنبه علمی کامپیوتر مهم است و نه کاربردی آن، برای روشن شدن موضوع به یک مثال ساده بسنده می کنم، ممکن است از شما به عنوان دانشجوی کارشناسی ارشد توسعه یک الگوریتم و تولید کد پذیرفتنی باشد ولی دانشجوی دکتری برای آنکه قادر به دفاع از تز خود باشد باید حوزه گسترده تری از علم کامپیوتر را بپیماید.